Heemkundekring

Achel

logoHeemkundekringAchelKleurwapenschild2 nieuw

De Waag

De Waag Achel 2De verwoesting van de grote burcht van Grevenbroek door Marlborough in 1702 bracht voor onze heerlijkheid een bijzondere situatie.
De zetel van het traditioneel gezag was er nu niet meer. De heer van het domein kon slechts nog in zijn jachthuis Ghenebempden bij Catharinadal verblijven. Het moet een leemte geweest zijn die vooral voelbaar was in het beheer van de banale molens. Het molenrecht moest toegepast worden, de beek moest regelmatig geveegd worden enz. De verboden handmolens dienden opgespoord...

Op 21 maart 1749 had Prins-Bisschop Jan Theodoor van Beieren de twee banmolens in erfpacht geschonken aan baron de Hubens tegen een jaarlijkse som van 1000 gulden.
Op 23 oktober 1751 ontving deze heer nog twee hoeven van Grevenbroek samen met enkele landerijen, het terrein met de puinen van de oude burcht, alsook het jachtrecht te Achel.
Hij eiste nadien de Oude Molenweier op ( 30 bunders) , eigendom van de gemeente, omdat er vroeger sprake was van 7 vijvers van Grevenbroek en hij er in 1752 maar 6 vond.

Lees meer...

Herinneringen aan Marie Philippe

Marie Castrol Philippe 2 filteredMarie spendeerde iedere dag enkele uurtjes aan de verzorging van haar dieren. « Wie niet goed is voor de dieren , is ook niet goed voor de mensen, » filosofeerde Marie hardop. Eerst werden de varkens gewassen terwijl de fox-terrier goedkeurend toekijkt. « We hebben de schoonste varkens van Achel, » zegt Marie ferm.
Ondertussen melkt Drieka , de moeder van Marie, de schapen. Dit is een van de weinige zaken die Marie niet zelf kan.
Wanneer Drieka ziek te bed lag, moest Marie toch de schapen melken. Ze wist er geen raad mee. Tenslotte werd de oplossing gevonden: Marie bracht de schapen aan het ziekbed van Drieka die van daaruit de schapen molk.
De hennen hadden ook al goed hun best gedaan : Marie haalde een ganse schoot eieren uit de nesten.
Zo, nu kreeg de kat nog wat « roemen » (melk), en iedereen was geholpen.
Het is nog vroeg in de voormiddag. Marie heeft goed kunnen doorwerken omdat ze niet gestoord is geworden door klanten. Nu kan ze rustig het middagmaal klaarmaken voor de kostgangers.

Lees meer...

De lazerij van Achel

breughel detail 200x254De melaatsheid was in het oosten reeds gedurende de Oudheid bekend. Onze streken werden er vooral door geteisterd van de 11e tot de 15e eeuw.Deze gevreesde en besmettelijke ziekte werd blijkbaar door de kruistochten in Europa algemeen verbreid.
Zij wordt verwekt door een bacil die zich zeer langzaam in het menselijk lichaam ontwikkelt en vooral te vinden is in het neusslijmvlies van de zieke. Langs het kleinste wondje dringt zij in het lichaam binnen. Als symptomen vernoemt men : het verschijnen van bruine en donkere vlekken op de huid, gevolgd door knobbels die als afzichtelijke zweren openbreken. Het weefsel wordt vernietigd zodat zelfs vingers en tenen worden afgestoten. Dikwijls wordt ook het zenuwstelsel aangetast hetgeen met vreselijke pijnen gepaard gaat.

Lees meer...

Achels dorpsleven..

Ast Kermis wierd!

Met de zomerzon kwam de kriebel in de lucht en in de harten van jong en oud: "Binnekort ist kermis"!.
Dagen op voorhand werd er gepoetst en geschrobd tot alle spinnen weg waren en de plavuizen roodglanzend.
De vensters werden gewassen en de muren "gewit".
Er werd bloem gehaald voor de mik en de vlaai; zelfs enkele "hamfels krinten". Want op tafel moest "krintemik" komen.
In sommige wijken werd een koe geslacht en uitverkocht. Want een slachter was er toen niet.
Het ooft voor de vlaai werd van de zolder gehaald: blikken dozen met reeksen gedroogde appelschijfkes en "bakkemuus", de gewaardeerde in de oven gebakken Trichterperen...

Lees meer...

De glorietijd van « DIKKE PIER » te Achel

Zo schreef L. STERKEN in « Het Belang » op donderdag 11 november 1948.....over Pier Van Lishout de zoon van Antoon Van Lishout en Marie Guys.

Dikke Pier Van Lishout 1 filtered 2DE GLORIETIJD VAN « DIKKE PIER » TE ACHEL.

.....
We trekken er dan op uit... naar Achel, waar Dikke Pier de grootste broek nodig heeft.
Feitelijk heet hij Petrus Van Lishout, gepensioneerde spoorwegarbeider. Zijn burgerlijke stand vermeldt : geboren te Achel op 5 mei 1875 en gehuwd in 1907 met Petronella Lemkens , « na 15 jaar verkering » maar dat staat niet in het eerbiedwaardig boek. Hij woont
in de Eindstraat op nummer 30 te Achel.
Van die verkering gesproken ! Pierke (zo noemt Van Lishout zichzelf) beweert met zijn huwelijk juist op tijd te zijn gekomen. » De pastoor vroeg mij 10 frank voor de ceremonie, zegt hij maar ik dong 5 frank af en hij was ook tevreden. Hij meende commercant te zijn. »
Pier is altijd een ferme knuppel geweest. Toen hij trouwde woog hij reeds 90 kg.De aard zeker ? Zijn moeder immers had ook 250 pond als tegengewicht nodig. En dan een maag !

Lees meer...

De Warmbeek en de omgeving in het verleden en nu

warmbeek1In het juninummer van 2007 van de Kapetulie verscheen over de Warmbeek een idyllisch stukje van de hand van professor Antoon De Vogelaere. Hij is een gekende Achelaar, zoon van de vroegere stationschef, emeritushoogle-raar aan de universiteit van Gent, en woonachtig in Aalst, Oost-Vlaanderen. Aansluitend bij zijn artikel volgt in dit nummer het eerste gedeelte van een bijdrage van Jan Kwanten over diezelfde Warmbeek. De studie van de vroegere pastoor van de parochie van Achel-Centrum (1976-1980) bestaat uit meerdere hoofdstukken, gespreid over vier nummers van ons tijdschrift.

Lees meer...

De oude burcht van Grevenbroek - Zondagsvriend

zondagsvrien achel klein

Tijdens het interbellum verscheen in het weekblad de "Zondagsvriend" onder de rubriek "Geen Rijker Kroon Dan Eigen Schoon" een artikel over de oude burcht van Grevenbroek

 

Lees meer...

Onze historische familiale spiegel

Terugdenken aan onze vroegere voorouders is niet alleen boeiend voor onszelf, maar tevens leerzaam voor het kennen van ons eigen dorps- of buurtverleden: het bewaren waard!
Afstamming, herkomst, bestaan, werk, bezit, blijde en droeve gebeurtenissen , lief en leed, gezondheid, fysiek, naam , voornaam: we dragen er overal iets van mee....
Onze nieuwe tijd is zeer vindingrijk bij de naamgeving van jonggeborenen. Niet altijd is deze tolerantie zo ruim geweest.
De gemeente-ambtenaar ( Burgerlijke Stand) vroeger had een boekdeel als naamregister waaruit men kon kiezen bij de geboorte en waarbuiten de ambtenaar geen uitzondering kon toestaan.
Ook de parochies en diverse religies hanteerden eigen registers voor heiligen en sinten.
De bestaande parochiale doop-huwelijk-overlijdensregisters zijn daarom zeer nuttig, vooral deze uit het Oude Regime want andere bronnen waren vrij beperkt.
Familienamen hadden vaak typische kenmerken als oorsprong:

Lees meer...

Oude tijden herleven

Evert Meijs1Sinds enige tijd is Achel een rijwiel uit de oude tijd rijker: een ‘hoge bi’. Een staaltje van nostalgie voert van tijd tot tijd door de straten van ons dorp. Tijd om daar wat dieper op in te gaan.

Het woord ‘bi’ is afgeleid van ‘bicycle’ en wordt uitgesproken als ‘bie’.
Deze antieke fiets kenmerkt zich door het zeer hoge voorwiel. Het wiel heeft een doorsnee van 127 cm. (50 inch). En de beide trappers zitten vast aan de vooras gemonteerd. Aan het stuur zit een stang die gebogen naar beneden loopt. Aan het einde van de stang is een klein wiel bevestigd van 40 cm. doorsnee.

Lees meer...

Bekende Achelaar : St-Antonius

stantonius1- WIE WAS SINT-ANTONIUS VAN PADUA ?
De Heilige Antonius van Padua werd geboren in Lissabon (Portugal) op 15 augustus in 1195 en kreeg de naam Fernando. Hij sloot zich in 1210 aan bij de Augustijnen in Lissabon om te studeren in de abdij van St.-Vincentius- de – Foya bij de Reguliere Kanunniken van Sint-Augustinus. In 1212 verhuisde hij naar Coimbria (stad) om niet langer door familieaangelegenheden gestoord te worden in zijn geestelijke ontwikkeling. In 1219 komt hij erg onder de indruk van de eerste martelaren van de Minderbroeders en sluit hij zich in 1220 bij de Franciskanen aan. Hij is erg geboeid door het arme onthechte leven van de Franciscanen en diep getroffen door de marteldood van vijf zendelingen besluit hij zelf Franciscaan te worden

Lees meer...

De geboorte van 't Molenhuis

Zjang Thijs en Marie filteredEEN AANKONDIGING IN DECEMBER 1978.. : GEBOORTE VAN ' t MOLENHUIS !

Toen Zjan met Marie trouwde , kwam hij in Achel wonen, in het huis van Mie Guys. Dit oude gevelhuis, zoals vele andere in het dorp afgebrand in 1880 bij de grote dorpsbrand, was heropgebouwd en lag gunstig tegenover het gemeentehuis en het Vredegerecht.
Eerst was Zjan Thijs diamantslijper geweest in Pelt en daarna koetsier bij de familie Keelhoff te Neerpelt, maar eenmaal getrouwd hield hij een winkel in " koloniale waren ", een handel in eieren en lindebloem, met daarbij nog een dorpscafé dat later "In de 3 Molenstenen" werd gedoopt.
Hij zag het probleem van het malen in Achel, waar de boeren met kar of kruiwagen naar het verre en oude " Mulke" voeren of naar de watermolen in Lille. Wel kwam in 1920 een "vuurmolen" aan de Quatre-Bras (een molen aangedreven door een stoomketel), maar zodra ook Achel elektriciteit kreeg (1923), liet Zjan een elektrische molen bouwen (1924). Enkele jaren nadien werd deze gevolgd door een molen van Jan Willems.
Het ging de molenaars voor de wind, zoals het hoort ! Toch was het vooral de lindebloem ( in Achel vrij veel geoogst) die plots zeer sterk in prijs steeg(verteld wordt dat dit kruid werd gebruikt bij medicijnen tegen de Spaanse griep) en Zjan "veel zaad in het bakje bracht".

Lees meer...

Studentenbedevaart 1942

Er was in dat jaar een ommekeer in de oorlog...
Iedereen voelde het steeds harder aan: ingekrompen rantsoenen, nauwelijks steenkolen, razzia's en controles, minder werkgelegenheid en vervoer, verplichte verduistering, nachtwacht en taptoe. Er was de verplichte tewerkstelling , onregelmatige lesuren: studenten met verplicht vakantiewerk (o.a. mijnwerk, enz.).
Moedige jongens die 's morgens zéér vroeg , tijdens de speruren, via allerlei binnenwegeltjes in de donkere uren met hun rantsoentje en kapetulie naar het station van Lille slopen in de hoop toch de vroegtrein naar Hasselt (College) te halen. Wat lag Achel zover af ....
En toch kroop het leven verder. Men raakte eraan gewend. Zelfs in die mate dat enkele K.S.A.-ers hun intieme belofte, gemaakt bij het slagen in hun examens, toch wilden nakomen.
" We gaan te voet naar Scherpenheuvel ".

Lees meer...

Interview met Betje Kwanten in ....1955.

BGouden bruiloft Mathijs Noten en Betje Kwanten004 filteredetje Kwanten (1872-1966) was de echtgenote van Mathijs Noten (1870-1952).Zij vertelde in 1955- ze was toen 83 jaar -over haar jeugdjaren:1880-1890.In 1947 vierde dit echtpaar zijn gouden bruiloft.

Het doopsel

Wanneer een kindje gedoopt werd gingen er vier vrouwen uit de buurt, alsook peter en meter mee naar de kerk.De vier vrouwen bestelden een tas koffie met een stelletje (gebakje),maar peter en meter betaalde dit.
De familie ging enkele dagen daarna een bezoek brengen aan de moeder en het kindje.Ze namen dan iets mee, vooral etenswaren,koffie...De mensen noemden dit "Met den kromme arm gaan" : een wissen korf, in de gebogen arm , gevuld met allerlei versnaperingen. De volwassenen werden getracteerd op een borrel terwijl de kinderen een snede peperkoek kregen.

Lees meer...

De grens : eens onze grootste werkgever

Heemkundekring Achel heeft alweer nieuwe plannen : dit keer voor een extra-markering van de grenslijn aan de Achelse Kluis. Als voorsmaakje dit artikel.

De landsgrens heeft eeuwenlang een stukje welvaart betekend , voor vele gezinnen een welkomen ' extra-boterham' .
Onuitputtelijk zijn de gekleurde en opgesmukte, nare en treurige verhalen van alwat zich aan beide zijden van 'de meet' afspeelde : jammer genoeg nooit opgetekend.
De hoge grensbocht aan grenspaal nummer 179 was een van de zeer gevoelige zones : zowat een raakvlak van Schaft, Valkenswaard, Leende, Heeze, Budel met Achel, Hamont. Het lag als een wig in een schraal woongebied in het Noord-Brabant : verbonden door een moerassige strook van de Warmbeek (Tongelre) en gescheiden door eindeloze barre heide en vennen en de vroenten van de dorpen : niet alleen bewoond door konijnen, hazen, waterwild en schapen maar .... doortrokken met kranige moedige ondernemende mannen als listige smokkelaars of 'ijverige' douaniers : een nooit aflatend kat-en-muis spel.

Lees meer...

Een beetje geschiedenis over de post in Achel

Het eerste Achelse postkantoor werd op 23 mei 1876 geopend als "onder ontvangerij" ("sous-perception"). Dat gebeurde in uitvoering van het Koninklijk Besluit van 29-02-1876 .
Vroeger, toen er in Achel geen postkantoor bestond, moesten de brieven er afgehaald (of besteld) worden door de postbode(n) van een gemeente waar wèl een postkantoor bestond. Veel gegevens daarover zijn er niet gemakkelijk te vinden. Wel is bekend dat in 1840 de gemeente Achel (die toen 681 inwoners telde) bediend werd door PEER2.
Vanaf 1846 zorgde het postkantoor van OVERPELT voor het briefverkeer te Achel. Een interessant document uit die periode is deze omslag (enveloppe) die in Overpelt gestempeld werd op 22 mei 1859. Dat de brief wel degelijk in Achel vertrokken was, valt af te leiden uit de aanwezigheid van een klein rond "postbusstempeltje" met de letteraanduiding AA er binnen in. De betekenis van dergelijke ronde stempeltjes werd na de tweede oorlog (her-) ontdekt door marcofilisten" (stempeldeskundigen) zoals A. Hornick, die daar lange studies hebben aan gewijd.
Laatstgenoemde schreef onder meer: "Al de brieven die zo'n rond letterstempeltje dragen, zijn afkomstig uit een landelijke brievenbus, en dus in een gemeente waar GEEN postkantoor voorhanden was."

Lees meer...

Het einde van de Duitse varkensstallen 1940-1945

001Tijdens de oorlog 40-45 werd er in de oude quarantainestallen van Achel-Statie onder het beheer van de Wehrmacht een varkenskwekerij uitgebaat.
Op het afgepaalde terrein waren naar schatting twee- à drieduizend varkens van het type “Duitslandvarken” ondergebracht.
Het personeel bestond uit: de administratie, de militaire bewaking- blijkbaar invalide soldaten- burgerlijk Duits personeel dat instond voor de kweek en de vetmesterij en enkele Belgische tewerkgestelden.
Een varken was toen een kostbaar bezit. Uitzonderlijk kon men een varken, hoe klein ook, bij en boer kopen- natuurlijk in het zwart- aan 30 à 40 fr. levend gewicht. Let wel : toen !

Lees meer...

Achel van 1939 tot 1944

V1 Justin Ceelen mei 1945 terug uit BuchenwaldSeptember 1939 bracht de tweede mobilisatie.Bijna in ieder huis was zoon of vader weg naar het leger, ergens aan het Albertkanaal. Studenten vervingen afwezige werkers op het veld. De eerste oorlogsberichten en de eerste oorlogsfoto's kwamen in de kranten. Een strenge winter volgde. Overal onrust.

10 mei 1940. 's Morgens verschenen onverwacht honderden Duitse vliegtuigen. De bruggen over het kanaal donderden de lucht in. Het was oorlog. Een groep jongens en jonge mannen moest "binnen". Naar Ertvelde en verder nog ging de tocht. Gelukkig keerden zij na enkele weken allen terug.
De krijgsgevangen jongens bleven langer achter. Voor een aantal werd het opnieuw winter.

Lees meer...

Kerkklokken met hand en tand verdedigd

Woensdag in april 1944.
Even na den middag waren vader en ik op het omgeploegd stuk weide aan het spitten.
Opeens begon het te luiden. " Zou Jef de koster nu pas de Engel des Heeren luiden, of hebben wij een buitengewoon vroeg gegeten?" zo vroeg ik me af. Na enkele minuten zei vader : "Ik geloof dat er een kleine dood is!" Nog wat later meende hij: "Nu is het juist of een vrouw dood is, maar ze luiden toch zo raar..." Mijn gedacht was dat de luiders niet wisten hoe ze moesten luiden, want men luidt niet op dezelfde manier als er een kind dood is, een man of een vrouw.

Maar het luiden hield niet op. Toen kwam er bij mij een vermoeden op dat men de klokken kwam halen. Immers een paar dagen te voren had Frans Alders me gezegd dat ze de klokken zouden komen halen. "Dat kan niet," heb ik hem toen geantwoord, "want de laatste tijd heeft men toch niets meer gehoord over het halen van klokken."

Lees meer...

“De Welvaart” Eens heel anders bekeken

Op de 17 Klein formaatplaats waar nu een mooicomplex gebouwd is, stond voor,enkele jaren " De Welvaart".
In de jaren 50,60 was "De Welvaart" een begrip bij de werkende bevolking. Het was een onderdeel van een zuil die diepchristelijk geïnspireerd was.
De geranten ( zoals Jaak van de Welvaart) van een Welvaartswinkel werden beschouwd als mensendie " de goede zaak" genegen waren.
Friedo, Pierre, Hélène, Gerarda en Angèle waren de vijf telgen van Catho van Jaak van de Welvaart.
Sommigen noemden de Welvaart ook wel de "de Coöperatief", maar meestal waren de bovenvermelde kinderen " die van de Welvaart".
Als kind leefde men in een Welvaartwinkel toch iets anders. Heel het huiselijk leven stond van in de morgenuren ( na de 1e mis) tot 's avonds laat in het teken van de winkel.
Onze voordeur stond opzij en de winkeldeur stond van voor. Godzijdank ging de ene deur veel meer open dan de andere. Rolluiken waarvan de linten een kort bestaan hadden hadden wij ook al.
De winkeldeur had een klink, maar ook een blinkende baar, waarmee men ook de deur kon openduwen. Van het glas zag men niet veel: sporadische reclame bleef zeer lang op dezelfde plaats hangen.

Lees meer...

Van de man die in het graf viel...

Je hebt van die anekdotes die door hun originaliteit eigenlijk een beetje gaan horen bij de kleine geschiedenis van een dorp.
Deze gebeurde op 14 januari 1951 bij de begrafenis van voormalig burgemeester Jacobus Schuurmans (+ Achel 1881) , « Kupke Schuurmans ».
Een toenmalig cursief-schrijver , « Steenbok » beschreef het gebeuren als volgt in de krant :

« Een begrafenis is vanzelfsprekend geen gezellige bijeenkomst, zolang ze duurt. Wat daarna dan soms gebeurt, had de begrafenis als aanleiding, niet als reden.
De hoofdpersoon bij de begrafenis is de persoon die begraven wordt. Hij is de afwezige van wie enkel maar goed wordt gezegd. Want alhoewel het een schoon ding is op zichzelf, dat er van u enkel maar goed wordt gezegd, zou niemand in zijn plaats willen zijn en houdt ieder zich wat op de achtergrond.

Lees meer...

De Douanier

douanierMenig beroep, ambacht of roeping is inmiddels verdwenen of behoort bijna tot het verleden. Middels enkele artikelen wordt geprobeerd om de laatste herinneringen over deze ‘ouderwetse’ dagbestedingen aan de vergetelheid te ontrukken nu het nog kan. Achelaren –of personen die in Achel werkten- vertellen over hun dagelijkse arbeid in het verleden.
U wordt meegenomen naar boeiende vertellingen van de wever, de mijnwerker, de huisslachter, de douanier, de moeder van het hele grote gezin of noem maar op.

Lees meer...

Sus Kerperaol

bezembinder 2De brave man haalde zijn militaire titel uit het banale feit dat hij dagdagelijks een oude verkleurde soldatenjas droeg.
Hij heette eigenlijk en wettelijk Frans Haesen en werd in 1861 te Achel geboren. Zijn moeder was een Didden.
Hij was de oom van Driek Haesen-Schoonen die in de oorlog 1914-18 kapitein was van de Achelse burgerwacht, samen met Toon Vissers. Ze bestond uit ongeveer 30 man, die gewapend met geweren, maar onder toezicht van de Duitsers, plunderingen moesten beletten.

Sus had zijn opgang en was thuis bij Koob en Gielke van Kristen, die eigenlijk Christiaan Didden heette.
Bij gelegenheid kreeg hij ook onderdak bij Kjobke Govers in de Bergieng.

Lees meer...

Achels onderwijs in vroegere eeuwen

Het streven naar kennis en ervaring siert de mens. Het ( ons ) verleden kennen, doet ons het heden beter begrijpen en geeft enig inzicht op de toekomst.

klasfoto meisjes 1923Mogelijk herinneren zich velen nog uit onze oude leerboekjes, hoe circa 800 keizer Karel de Grote vanuit Aken, het onderwijs instelde en toevertrouwde aan kloosters,die als vrijwel enig uitgebreide organisatie, het lezen,het schrijven en het rekenen beheersten en het konden doorgeven.
Uitgebouwd met hun christelijke bekeringsgeest, groeide aldus in het grote Europa een christelijke cultuur. Meer dan duizend jaar bleef deze opdracht doorwerken.
Als een vorm van een groot schiereiland onderging Europa slechts aan zijn Oostgrens de wrijvingen met andere culturen. Onze dorpen toegevoegd aan de bezittingen van de St. Servaes-Abdij te Maastricht omstreeks het eerste millennium hebben hiervan zonder twijfel die uitstraling ondergaan.

Lees meer...

Kroniek van Hertum - van Hertem

Bert.V.Hertum en Josephina Lauwers.Page43De motieven waarom de Nederlanders nu in België, meer bepaald in Achel komen wonen zijn van heel andere aard, als die van de familie Van Hertum – Van Hertem, die midden de 19de eeuw over de grens trokken, waarvan o.a. ook een stam van deze familie naar Achel afzakte. Dat ze naar Achel kwamen wonen is niet zo uitzonderlijk maar wel de schrijfwijze van hun naam lijkt ons vermeldingswaardig.
Want hoe schrijf je nu juist hun naam? Is het Van Hertum of Van Hertem ? Dat is een vraag die je in Achel regelmatig hoort. En toch zijn ze van dezelfde familie, een familie die al sinds 1834 in Achel woont.,
Eerst iets over de familienaam.

Lees meer...

Grenspalen

grenspaalEen beetje geschiedenis
Nederland en België waren vanaf 1815 verenigd in het Verenigd Koninkrijk.
Op 4 oktober 1830 werd de Belgische onafhankeljkheid uitgeroepen door het Voorlopig Bewind. De grote mogendheden ( Frankrijk, Engeland, Oostenrijk, Pruisen en Rusland )
erkenden de Belgische souvereiniteit en tekenden het "Verdrag der 18 artikelen" op 26 juni 1831. Hierin werd het Belgisch grondgebied omschreven. Koning Willem I weigerde echter te tekenen en begon de bekende 10-daagse veldtocht, van 2 tot 12 augustus 1831.
De houding van de grootmachten veranderde echter niet en in november 1831 werd het
" Verdrag van de 24 artikelen" bekrachtigd. Er kwam echter weinig beweging in de onderhandelingen tussen Nederland en België tot op 19 april 1839 Nederland de Belgische onafhankelijkheid erkende door ondertekening van het "Vedrag van Londen".

Lees meer...

HET ARENLEZEN: een eeuwenoud recht !

La glaneuse F. 23 colorimetrieVelen onzer lezers zullen zich nog herinneren hoe er in de woonvertrekken van ouders en grootouders de alom verspreide religieuze prenten hingen.
De meest opvallende hiervan was deze van de driehoek van de H. Drievuldigheid waarin het oog van God met de zware tekst : "God ziet mij, hier vloekt men niet."
Met vloeken werd hier bedoeld de dagelijks te horen krachttermen.

Deugdzaam waren de bij elkaarhorende kleurprenten van "Het Angelus" naar het schilderij van J.-Fr. Millet ( 1814-1875) met boer en boerin biddend op het aardappelveld, en "De Arenleesters" eveneens van dezelfde Franse schilder, voorstellend jongeren die de verloren graanhalmen op het gemaaid veld moeizaam zuinig verzamelden.

Over "Het Angelus" zullen wij het in een volgend artikel hebben , want het blijft nog dagelijks hoorbaar in tal van parochies.

Lees meer...

De graaf

Graaf Cornet de Peissant burgemeester Achel 1901 1938 filteredMeestal noemden ze hem "het grafke", want hij was maar klein van gestalte, maar anderen spraken steeds van "Menhier de Graaf".

Want hij behoorde eigenlijk tot de hoge adel en was geboren te Brussel op 10 april 1872
als zoon van de dochter van de beroemde graaf de Theux, de eerste minister van het jonge België en bijzondere vriend van koning Leopold I.. Zijn naam was dan ook Georges Cornet de Peissant de Theux de Meylandt. Een hele mondvol! Hij was meer dan 25 jaren burgemeester van Achel, Provincieraadslid en Senator.

Een bijzondere figuur die zich graag "de grootste boer van Achel" noemde. Want hij beschikte over twee paarden en een muilezel. Een relict van het Engelse leger uit de oorlog van 1914-18. Op zijn wateringen had hij daarenboven bijna 200 man aan het werk.
Eigenlijk was hij uit de grote oorlog teruggekeerd als Officier-Oorlogsvrijwilliger.

Lees meer...

Oude Achelse wegen

Achel is getooid met een spits toelopende noordergrens, die te danken is aan het kloosterdomein, dat
de heer van Boxtel circa 1300 verwierf. De zeer oude grens van een heerlijkheid die later rijksgrens
werd.
Het dorp is centraal bevloeid door de Warmbeek, in Nederland de Tongelreep genoemd.
Het is een rivierdorp zoals Lille, Kaulille, Overpelt, Neerpelt (Dommel).
Achel telt daarbij vijf bijrivieren van de Warmbeek : de Princeloop, de Vliet, de Bergienderloop, de Beverbekerloop en de Tomperloop.
Zo rechtvaardigt zich de naam Achel, Aghel, Achile, Aacheloo « woaterkoot » « waterbos ».
Een blik op de kaart maakt dit meteen duidelijk. Tevens is het ook begrijpelijk dat de oude torenburcht
« De Tomp » ('t Fort) en de latere waterburcht van Grevenbroek gevestigd werden in het knooppunt
van waterlopen te midden waterland en vennen.
Merkwaardig is ook hoe Achel eertijds omringd lag met heiden.

Lees meer...

Koba en Mie van Celikes

Toen de zon al enige dagen tussen de wolken door kwam kijken en de berken begonnen uit te lopen, of er toch apprensie voor maakten, toen gebeurde het.
In Achel werd een tweeling geboren. In een woonwagen! Men schreef toen 26 maart 1847.
De vader was Pier-Jan Beckers, geboren te Achel op 1 februari 1810 en de moeder heette Caecilia Borka. Een Zuiderse naam. Zigeunerbloed? Zij kwam van Neeroeteren, werd er geboren in 1810 en stierf te Achel in 1891.
Het waren twee meisjes, Anna Maria zag het levenslicht om 6 uur 's morgens, Jacoba zag datzelfde licht om 7 uur 's morgens. Jacoba was wat gehandicapt en zou haar heel leven hinken.
Beiden klein van gestalte; hun beroep was bedelen.

Lees meer...

De brand bij A. Claassen

brandclaassenDoor de brand van donderdag 3 oktober 1997, veroorzaakt door een defecte geiser, ging 80% van het archief, historische aantekeningen en waardevolle boeken door het vuur definitief verloren.
Het weinige waardevols dat nog overbleef werd na geduldig drogen en sorteren op de atelierbovenverdieping van PROTEC , overgebracht naar het klooster van de zusters in de Pastoor Bungenerslaan.
Een gedeelte van de toonbare boeken werd verhuisd naar het lokaal van de Heemkundekring in de Joy. De geredde delen van dossiers door Adriaan Claassen zorgvuldig uitgezocht, werden naar het heropgeknapte huis in de Bergeind gebracht.
De woning werd voor ruim twee miljoen gerenoveerd en was weer woonklaar.

Lees meer...

Het Genenbroekkasteel

genebroek11. ALGEMENE BESCHRIJVING VAN HET KASTEEL

Toelichting bij enkele moeilijke bouwtermen
Auteur D. Pauwels noemt het kasteel een eclectisch complex met neo-Vlaamse-renaissance-inslag. Eclectisch wil zeggen dat de verschillende bouwheren qua bouwstijl de beste bouwvorm uitkozen voor elk deel van het complex. Neorenaissance duidt op de bouwstijl in de 18de, 19de en 20ste eeuw die de princiepen en de kenmerken van de klassieke renaissance hervat.
Een travee is een gedeelte van een groot gebouw, gedeelte dat telkens één raam bevat; ofwel de ruimte tussen twee kolommen, bijvoorbeeld in een kerk.

Lees meer...

Een jaarabonnement kost € 12,50.  Abonnee worden ?