Heemkundekring

Achel

logoHeemkundekringAchelKleurwapenschild2 nieuw

BOUWEN VROEGER EN NU DOOR MARTEN KLÜS (90j) 1959

achelse woningen 91Hoe alles toch veranderd is… vooral na de Eerste Wereldoorlog! Kijk maar eens naar de bouwtrant. Niet te geloven!

Vroeger bouwde men in de diepte: dat was omwille van de wind. Het dak kwam ooit bijna op de grond. Daar zat dan een laag deurtje onder. En nu bouwen ze op een hoogte. Het dak kan niet hoog genoeg zijn.

Vroeger bouwde men midden in het geleeg en de wegen moesten zich maar aanpassen; ze kronkelden langsheen de boerderijen. Nu trekt men rechte straten en de huizen moeten op een rijtje erlangs staan.

Vroeger bouwde men met hout, leem en riet: men haalde het zelf bij, met paarden- of ossenkar en de geburen hielpen een hand.
Brikken konden alleen betaald worden door goedbelegen burgers,alhoewel de funderingen voor de “plaaien ” steeds gemetseld werden. Ook bij de boeren.
Waren het echt “mensen met geld” dan kwamen er weleens omlijstingen en dorpels in arduin. Vooral aan de Maaskant.
Nu kunt ge de soorten bouwmaterialen niet meer bijhouden: beton en plastiek en schuimwol en kunstvezelplaten en metalen deuren en aluminium.

Lees meer...

“De Welvaart” Eens heel anders bekeken

Op de 17 Klein formaatplaats waar nu een mooicomplex gebouwd is, stond voor,enkele jaren " De Welvaart".
In de jaren 50,60 was "De Welvaart" een begrip bij de werkende bevolking. Het was een onderdeel van een zuil die diepchristelijk geïnspireerd was.
De geranten ( zoals Jaak van de Welvaart) van een Welvaartswinkel werden beschouwd als mensendie " de goede zaak" genegen waren.
Friedo, Pierre, Hélène, Gerarda en Angèle waren de vijf telgen van Catho van Jaak van de Welvaart.
Sommigen noemden de Welvaart ook wel de "de Coöperatief", maar meestal waren de bovenvermelde kinderen " die van de Welvaart".
Als kind leefde men in een Welvaartwinkel toch iets anders. Heel het huiselijk leven stond van in de morgenuren ( na de 1e mis) tot 's avonds laat in het teken van de winkel.
Onze voordeur stond opzij en de winkeldeur stond van voor. Godzijdank ging de ene deur veel meer open dan de andere. Rolluiken waarvan de linten een kort bestaan hadden hadden wij ook al.
De winkeldeur had een klink, maar ook een blinkende baar, waarmee men ook de deur kon openduwen. Van het glas zag men niet veel: sporadische reclame bleef zeer lang op dezelfde plaats hangen.

Lees meer...

Pastoorskranske voor "F" & "O"

ferme ouvertPastoor Cor Huygens was pastoor van Achel-Statie van 1958-1969. Hij was een bijzondere figuur met een apart karakter. Het parochieblad van Achel-Statie was een wekelijks gestencild blaadje waarin hij alles kwijt kon wat hij dacht dat de mensen van Achel-Statie zouden lezen en interesseren. « Zo leeft en bidt Achel-Statie » stond er bovenaan getypt. Als de gelegenheid zich voordeed om « leuke anecdotes » te vertellen deed hij dit maar al te graag. De plagerij en dubbele bodem moesten de mensen er maar bij nemen.Deze keer ondertekende hij met 'Sneppeke'
Onderstaand verhaal lazen wij in het parochieblad van zaterdag 26 januari 1963. Ter verduidelijking vertellen wij toch even dat het hier gaat over de pastoor van Achel-Dorp Z.E.H. Schevers en een waar gebeurd verhaal dat ook in het Sneppeke van het Belang van Limburg verscheen.De slotzin verwoordt een « steekje onder water » : omdat de moederparochie wegens gebrek aan eigen middelen geen « startpremie » aan de nieuwe parochie had kunnen geven, komt er een voorstel van Pastoor Huygens...Of er op ingegaan is weten wij niet....

Lees meer...

De Douanier

douanierMenig beroep, ambacht of roeping is inmiddels verdwenen of behoort bijna tot het verleden. Middels enkele artikelen wordt geprobeerd om de laatste herinneringen over deze ‘ouderwetse’ dagbestedingen aan de vergetelheid te ontrukken nu het nog kan. Achelaren –of personen die in Achel werkten- vertellen over hun dagelijkse arbeid in het verleden.
U wordt meegenomen naar boeiende vertellingen van de wever, de mijnwerker, de huisslachter, de douanier, de moeder van het hele grote gezin of noem maar op.

Lees meer...

Zo goed als machteloos tegen brand.....

ZO GOED ALS MACHTELOOS TEGEN BRAND.....

Vanaf ca. 1650 verschijnen in onze regio, de eerste half of geheel stenen burgerwoningen.
Wel bestonden er reeds kerken, kapellen, vestigingswerken, slot of kasteel en kloosters uit keien of baksteen gebouwd.
Uiteraard was de duurzaamheid zwak, en brand- en stormgevaar erg hoog, voor woningen en stallen uit hout en leemconstructies. Reden waarom regelmatig vernieuwde strengere maatregelen werden getroffen door de bezorgde burgervaders, o.a. wat betreft de « taptoe » (het vuurdoven van open haarden ) , kaarsen, lantaarngebruik op stal, nachtwacht, beperkte openbare straatlantaarns, gebruik van de brandklok (speciaal luidthema op de tiendeklok), gebruik van bakovens (vaak gemeenschappelijk) enz.
Was het voorkomen een eerste zorg, de bestrijding van branden was een vaak onmogelijke gemeenschappelijke poging tot redding van mens, dier, oogst en bezit. Meestal ging het gepaard met rituelen, zoals zegening met wijwater, aanroepingen, beloften, (litanie)gebeden en dergelijke, in Achel nog in gebruik in de jaren '30 . De machteloosheid tegen bliksem en brand was schrijnend.

Lees meer...

Bekende Achelaar : St-Antonius

stantonius1- WIE WAS SINT-ANTONIUS VAN PADUA ?
De Heilige Antonius van Padua werd geboren in Lissabon (Portugal) op 15 augustus in 1195 en kreeg de naam Fernando. Hij sloot zich in 1210 aan bij de Augustijnen in Lissabon om te studeren in de abdij van St.-Vincentius- de – Foya bij de Reguliere Kanunniken van Sint-Augustinus. In 1212 verhuisde hij naar Coimbria (stad) om niet langer door familieaangelegenheden gestoord te worden in zijn geestelijke ontwikkeling. In 1219 komt hij erg onder de indruk van de eerste martelaren van de Minderbroeders en sluit hij zich in 1220 bij de Franciskanen aan. Hij is erg geboeid door het arme onthechte leven van de Franciscanen en diep getroffen door de marteldood van vijf zendelingen besluit hij zelf Franciscaan te worden

Lees meer...

Achelse kadasternamen

kadaster« Het Eind » is toen men nog van een dorp mocht spreken, altijd een van de grootste gehuchten van Achel geweest.
In 1856 was het wat het aantal woningen betreft, zelfs het grootste gehucht, zoals de telling van dat jaar bewijst. In 1836 waren er 17 huizen en 76 bewoners. Slechts zes waren er stemgerechtigd. Geheel Achel hadtoen 36 kiezers, allemaal mannen. Het betalen van bepaalde belastingen gaf stemrecht. In 1846 was het al wat meer : 18 huizen en 77 bewoners. Tien jaren later tellen we 28 huizen waarmee « Het Dorp »(26), « De Bergien »(23) en « De Ronriet »(18) vooraf ging.
Er waren toen in Achel 153 woningen.

Lees meer...

Drieka Brieëm

Voor dat vrouwmens moest men een standbeeld oprichten. In mijn jongenshart staat er trouwens al een!

Als ze door ons straatje gejaagd voortschobde, steeds druk in de weer, zaagt ge ze bijna niet. Zo klein was ze. Steeds met een glimlachje rond de mond, druk en haastig en bezig...

Zij had een huishouden van vijf of zes kinderen, in alle maten en kleuren, en een rustige, maar zieke man. Hij was astmalijder. Zo dikwijls zagen we hem aan tafel zitten, gebukt over een dampend kommetje. Om de beklemdheid weg te nemen. Hij was voerman bij de graaf. Hij deed wat hij kon, maar weelde was er niet in huis.
Drieka droeg daarom het huishouden.
Alle moeders krijgen wel eens kwade dagen, maar bij Drieka waren de klappen toch wel bijzonder hard. Alle dagen waren kwaad.

Lees meer...

Achel van 1939 tot 1944

V1 Justin Ceelen mei 1945 terug uit BuchenwaldSeptember 1939 bracht de tweede mobilisatie.Bijna in ieder huis was zoon of vader weg naar het leger, ergens aan het Albertkanaal. Studenten vervingen afwezige werkers op het veld. De eerste oorlogsberichten en de eerste oorlogsfoto's kwamen in de kranten. Een strenge winter volgde. Overal onrust.

10 mei 1940. 's Morgens verschenen onverwacht honderden Duitse vliegtuigen. De bruggen over het kanaal donderden de lucht in. Het was oorlog. Een groep jongens en jonge mannen moest "binnen". Naar Ertvelde en verder nog ging de tocht. Gelukkig keerden zij na enkele weken allen terug.
De krijgsgevangen jongens bleven langer achter. Voor een aantal werd het opnieuw winter.

Lees meer...

Sus Kerperaol

bezembinder 2De brave man haalde zijn militaire titel uit het banale feit dat hij dagdagelijks een oude verkleurde soldatenjas droeg.
Hij heette eigenlijk en wettelijk Frans Haesen en werd in 1861 te Achel geboren. Zijn moeder was een Didden.
Hij was de oom van Driek Haesen-Schoonen die in de oorlog 1914-18 kapitein was van de Achelse burgerwacht, samen met Toon Vissers. Ze bestond uit ongeveer 30 man, die gewapend met geweren, maar onder toezicht van de Duitsers, plunderingen moesten beletten.

Sus had zijn opgang en was thuis bij Koob en Gielke van Kristen, die eigenlijk Christiaan Didden heette.
Bij gelegenheid kreeg hij ook onderdak bij Kjobke Govers in de Bergieng.

Lees meer...

Leeke van de kelder

spinhuisOp het kasteel van graaf Cornet de Peisant werkten vele Achelaren. Er was de koetsier, de jachtwachter, een paar voerlui, de timmerman, de tuinier, meerdere tientallen die werkzaam waren op de wateringen .... Leeke was er ook bij.
Er waren ook dienstmeisjes: de keukenmeid, de kindermeid, de bovenmeid, de koemeiden ... enzovoort.

Een hiervan heette Ongers. Een ongewone naam!
Het was een weeskind, dat door graaf Cornet uit een weeshuis naar Achel gebracht was.
Leeke trouwde met Ongers. Zij kregen als woning een paar vertrekken boven de oude 17de eeuwse gewelfde kelder van het spinhuis van Catharinadal.
Leeke, die officieel Leo Goossens heette, werd nu "Leeke van de Kelder."
Hij kreeg drie zonen: Linske, Toon en Mathijs. Enige exemplaren in hun categorie!

Lees meer...

Oude waterputten te Achel

1999 Achel Kelder van kiosk terug geopend 2Tussen de woonresten uit oude tijden bekleden de waterputten een bijzondere plaats.
De eerste nederzettingen ontstonden bij een zoetwatermeer of een rivier. De mens had water nodig.
Vanaf het ogenblik echter dat men de vondst deed, water uit de bodem van een put te doen opborrelen nadat het gefilterd was geworden door de omringende aardlagen, vanaf dat ogenblik werd de waterput het hart van iedere nederzetting.
Bij deze kostbare plek ontmoetten de mensen elkaar, werden de nieuwsjes voortverteld en werden later de publicaties opgehangen. Op vele plaatsen werd zelfs ooit een putbestuur geschapen dat voor het onderhoud en de reinheid ervan moest zorgen.

Lees meer...

Van Teutenknecht tot herberguitbater

VAN TEUTENKNECHT TOT HERBERGUITBATER

Bert Scheepers werd geboren in Achel op 14 november 1875 . Hij was de zoon van Joannes Scheepers en Francisca Wilhelmina Van Duynhoven en kreeg de namen Johannes Hubertus mee.
In het Laatste Nieuws van 24 november 1962 verscheen volgende interview.

Vette jaren

Het is in de jaren 1895-1897 dat Jan Hubert Scheepers, in de volksmond beter bekend als 'Bert', zijn beste jaren heeft gekend.
« Het zijn jaren geweest zonder kommer en zorg, » vertelt de 87-jarige Kempenaar , die eertijds als 'Teutenknecht' langs stad en dorp trok om zijn koopwaar aan de man te brengen. In de week voelt hij de last der jaren, maar 's zondags bindt hij met de jeugd de strijd aan op het groene laken bij de Achelse biljartclub. Bert is een opgewekte kerel die ondanks zijn hoge leeftijd nog steeds vrolijk gezeldschap opzoekt. Het is een eigenschap die hem eertijds bij de ' Teuten ' en het volk op de buiten zo geliefd maakte.

Lees meer...

Overstroming in Achel

Lille Dijkbreuk in kanaal 19Regelmatig hebben bewoners in bepaalde gebieden in België te maken met overstromingen , met de nare gevolgen vandien. Dat kan ons niet overkomen, prijzen wij ons gelukkig. En toch, eens gebeurde het...
In de nacht van 11 op 12 oktober 1933 om 1 u. brak de kanaalsdijk door te Sint-Huibrechts-lille. Men was bezig het kanaal te verbreden van 20 meter tot 32 meter. Een nieuwe dijk was gelegd en de oude dijk werd weggevreten met grote baggermachines. Die nacht spoelde een gedeelte van de oude dijk weg en door het geweld van het stromend water en de stormwind werd er een bres van 25 m. geslagen in de nog niet afgewerkte nieuwe dijk, aan de kant van Sint-Huibrechts-Lille. Het kolkende water overstroomde eerst de landerijen en huizen in de buurt. Vlak bij de breuk vloeit de Warmbeek onder het kanaal. Het was door de duiker onder het kanaal dat het water zich een nieuwe weg zocht stroomafwaarts. Een ontzaglijke massa water overspoelde de watermolen van Lille, de spoorweg (IJzeren Rijn) , de Hamonterweg. Zo bereikte het water de lager gelegen beekvallei in Achel met o.a. de Lange Els.

Lees meer...

100 jaar steenkool in Limburg 1901-2001

feest van sint barbara 2In de Limburgse media wordt er dit jaar veel aandacht besteed aan steenkoolmijnverleden van onze provincie, omdat het 100 jaar geleden is, op 2 augustus 1901, dat de eerste steenkoollaag werd aangeboord te As. Pas in 1917, wanneer de meeste oude Waalse mijnbekkens over hun hoogtepunt heen waren, komt in Winterslag in Limburg de eerste steenkoolproductie op gang. Met de sluiting van Zolder in 1992 werd de Limburgse mijnbouw definitief geschiedenis. De ontginning van de steenkool was één van de meest-ingrijpende ontwikkelingen van de vorige eeuw in Limburg. In de kleine boerendorpen rezen plots monumentale bouwwerken op, die de mensen van weleer met ontzag vervulde. Tegenwoordig staan de gebouwen er nog als getuigen van die omwenteling. Dit jaar wordt er veel aandacht besteed aan de toeristische ontwikkeling van dit mijnpatrimonium.

Mijnwerkers
Maar de ontginning van de steenkool bezorgde werkgelegenheid aan de Limburgse bevolking, en de tewerkstelling nam massaal toe na de tweede wereldoorlog.
Ook Achel-Statie leverde na wereldoorlog II in verhouding met de de toen werkende mannen een opvallend groot aantal mijnwerkers.
Wat deden de mannen toen al voor de kost aan de Statie ?

Lees meer...

Een beetje geschiedenis over de post in Achel

Het eerste Achelse postkantoor werd op 23 mei 1876 geopend als "onder ontvangerij" ("sous-perception"). Dat gebeurde in uitvoering van het Koninklijk Besluit van 29-02-1876 .
Vroeger, toen er in Achel geen postkantoor bestond, moesten de brieven er afgehaald (of besteld) worden door de postbode(n) van een gemeente waar wèl een postkantoor bestond. Veel gegevens daarover zijn er niet gemakkelijk te vinden. Wel is bekend dat in 1840 de gemeente Achel (die toen 681 inwoners telde) bediend werd door PEER2.
Vanaf 1846 zorgde het postkantoor van OVERPELT voor het briefverkeer te Achel. Een interessant document uit die periode is deze omslag (enveloppe) die in Overpelt gestempeld werd op 22 mei 1859. Dat de brief wel degelijk in Achel vertrokken was, valt af te leiden uit de aanwezigheid van een klein rond "postbusstempeltje" met de letteraanduiding AA er binnen in. De betekenis van dergelijke ronde stempeltjes werd na de tweede oorlog (her-) ontdekt door marcofilisten" (stempeldeskundigen) zoals A. Hornick, die daar lange studies hebben aan gewijd.
Laatstgenoemde schreef onder meer: "Al de brieven die zo'n rond letterstempeltje dragen, zijn afkomstig uit een landelijke brievenbus, en dus in een gemeente waar GEEN postkantoor voorhanden was."

Lees meer...

Harrie van den Dries

Harrie Van den Dries ovaal foto van grafmonument 1 filteredWe hebben in Achel beroemde Harries gekend, maar de topper was Harie van den Dries.
Zijn vader heette uiteraard Andries. Een kleine, rustige boer, zunnig groot gebracht en braaf gestorven. Hij had in zijne trouw verschillende vrullie en manslui, maar Harie was een uitzonderlijk exemplaar.
Veel doordeweekse Achelaars beschouwden hem als een zonderling, als een kwant maar in de grond was ie ne slimmerik.
In december 1918 kwam een afdeling paardenvolk de grens bezetten. Het waren frontmannen van het 2e regiment lansiers. Ze werden bij de mensen ingekwartierd en hun paarden hadden veel bekijks. Als een escadron met geheven lans door het dorp trok, werd alleman er koud en warm van, bij het zien van al die krijgshaftigheid.
Op zulk paard zitten, was een kans en een durf....

Lees meer...

Achels onderwijs in vroegere eeuwen

Het streven naar kennis en ervaring siert de mens. Het ( ons ) verleden kennen, doet ons het heden beter begrijpen en geeft enig inzicht op de toekomst.

klasfoto meisjes 1923Mogelijk herinneren zich velen nog uit onze oude leerboekjes, hoe circa 800 keizer Karel de Grote vanuit Aken, het onderwijs instelde en toevertrouwde aan kloosters,die als vrijwel enig uitgebreide organisatie, het lezen,het schrijven en het rekenen beheersten en het konden doorgeven.
Uitgebouwd met hun christelijke bekeringsgeest, groeide aldus in het grote Europa een christelijke cultuur. Meer dan duizend jaar bleef deze opdracht doorwerken.
Als een vorm van een groot schiereiland onderging Europa slechts aan zijn Oostgrens de wrijvingen met andere culturen. Onze dorpen toegevoegd aan de bezittingen van de St. Servaes-Abdij te Maastricht omstreeks het eerste millennium hebben hiervan zonder twijfel die uitstraling ondergaan.

Lees meer...

Het gemeentehuis van Achel

achelgemeentehuisDe bouwgeschiedenis

In ieder dorp staat wel een gebouw dat gezichtsbepalend is voor de dorpskom. Uiteraard is dat meestal de kerk. Maar ook een gemeentehuis is veelal blikvanger en wel eens indrukwekkend .
In Achel was dat ook zo. Het vroegere gemeentehuis was duidelijk zichtbaar.Het merkwaaardige is echter , dat dit gebouw een polyvalent gebouw was .De noordzijde was een schoolhuis, en dus bestemd als woning voor de onderwijzer.Het middenste gedeelte was wel degelijk bedoeld als een klaslokaal voor het gemeentelijk onderwijs in die periode.De zuidkant was dan het echte gemeentehuis met al de voorgeschreven voorzieningen die pasten bij een volwaardig "huis van de gemeente".

Lees meer...

Tocht van Meersel-Dreef naar Achel in 1846

Tocht van Meersel-Dreef naar Achel in 1846

In 1838 deed de abdij van Westmalle een tweede stichting in het oude Capucijnenklooster te Meersel-Dreef. De omstandigheden waren daar echter niet gunstig voor een verdere uitbreiding van het klooster. Daarom werd uitgezien naar een geschikter plaats. En dat zou in Achel kunnen zijn, war een klooster, eertijds bewoond door de Eremieten, en bijhorende gronden te koop zouden zijn. De eigendom was van Barones Tuyll van Serooskerken uit Heeze (NL).
De Abt van Westmalle en de Prior van het klooster Meersel-Dreef gingen in oktober 1844 op verkenning te Achel. Ze kwamen terug met een gunstig rapport. De aankoop werd voorbereid.

Na lange onderhandelingen werd de officiële aankoop gedaan van Barones Tuyll van Serooskerken van de oude hermitage te Achel en 25 hectaren gronden onder Leende of in totaal 96 hectaren, volgens de akte van 9 april 1845, voor de prijs van 20.250 Nederlandse gulden.
Eens in bezit hiervan oordeelde men de bestaande gebouwen onmiddellijk dienstig te maken voor religieuzen. Men wilde zo spoedig mogelijk verhuizen van Meersel naar Achel.

Lees meer...

De "Clockslagh"

banklok

In de late Middeleeuwen kregen de steden van hun landsheer het recht om een of meerdere klokken in hun belfort of de belangrijkste kerktoren op te hangen. De belangrijkste van deze klokken was de banklok (cloche banale, campana banalis), die dienst deed als officiële “aankondiger”. De burgers waren verplicht gevolg te geven aan de oproep van de banklok.  

Later werd de functie van de banklok vaak uitgesplitst over meerdere klokken die elk een specifieke functie hadden. Zo riep de stormklok de burgers te wapen ; de brandklok riep de burgers op bij brand en de poortklok kondigde het sluiten van de stadspoort aan.

Lees meer...

De brand bij A. Claassen

brandclaassenDoor de brand van donderdag 3 oktober 1997, veroorzaakt door een defecte geiser, ging 80% van het archief, historische aantekeningen en waardevolle boeken door het vuur definitief verloren.
Het weinige waardevols dat nog overbleef werd na geduldig drogen en sorteren op de atelierbovenverdieping van PROTEC , overgebracht naar het klooster van de zusters in de Pastoor Bungenerslaan.
Een gedeelte van de toonbare boeken werd verhuisd naar het lokaal van de Heemkundekring in de Joy. De geredde delen van dossiers door Adriaan Claassen zorgvuldig uitgezocht, werden naar het heropgeknapte huis in de Bergeind gebracht.
De woning werd voor ruim twee miljoen gerenoveerd en was weer woonklaar.

Lees meer...

Onze historische familiale spiegel

Terugdenken aan onze vroegere voorouders is niet alleen boeiend voor onszelf, maar tevens leerzaam voor het kennen van ons eigen dorps- of buurtverleden: het bewaren waard!
Afstamming, herkomst, bestaan, werk, bezit, blijde en droeve gebeurtenissen , lief en leed, gezondheid, fysiek, naam , voornaam: we dragen er overal iets van mee....
Onze nieuwe tijd is zeer vindingrijk bij de naamgeving van jonggeborenen. Niet altijd is deze tolerantie zo ruim geweest.
De gemeente-ambtenaar ( Burgerlijke Stand) vroeger had een boekdeel als naamregister waaruit men kon kiezen bij de geboorte en waarbuiten de ambtenaar geen uitzondering kon toestaan.
Ook de parochies en diverse religies hanteerden eigen registers voor heiligen en sinten.
De bestaande parochiale doop-huwelijk-overlijdensregisters zijn daarom zeer nuttig, vooral deze uit het Oude Regime want andere bronnen waren vrij beperkt.
Familienamen hadden vaak typische kenmerken als oorsprong:

Lees meer...

De glorietijd van « DIKKE PIER » te Achel

Zo schreef L. STERKEN in « Het Belang » op donderdag 11 november 1948.....over Pier Van Lishout de zoon van Antoon Van Lishout en Marie Guys.

Dikke Pier Van Lishout 1 filtered 2DE GLORIETIJD VAN « DIKKE PIER » TE ACHEL.

.....
We trekken er dan op uit... naar Achel, waar Dikke Pier de grootste broek nodig heeft.
Feitelijk heet hij Petrus Van Lishout, gepensioneerde spoorwegarbeider. Zijn burgerlijke stand vermeldt : geboren te Achel op 5 mei 1875 en gehuwd in 1907 met Petronella Lemkens , « na 15 jaar verkering » maar dat staat niet in het eerbiedwaardig boek. Hij woont
in de Eindstraat op nummer 30 te Achel.
Van die verkering gesproken ! Pierke (zo noemt Van Lishout zichzelf) beweert met zijn huwelijk juist op tijd te zijn gekomen. » De pastoor vroeg mij 10 frank voor de ceremonie, zegt hij maar ik dong 5 frank af en hij was ook tevreden. Hij meende commercant te zijn. »
Pier is altijd een ferme knuppel geweest. Toen hij trouwde woog hij reeds 90 kg.De aard zeker ? Zijn moeder immers had ook 250 pond als tegengewicht nodig. En dan een maag !

Lees meer...

De oude burcht van Grevenbroek - Zondagsvriend

zondagsvrien achel klein

Tijdens het interbellum verscheen in het weekblad de "Zondagsvriend" onder de rubriek "Geen Rijker Kroon Dan Eigen Schoon" een artikel over de oude burcht van Grevenbroek

 

Lees meer...

De geboorte van 't Molenhuis

Zjang Thijs en Marie filteredEEN AANKONDIGING IN DECEMBER 1978.. : GEBOORTE VAN ' t MOLENHUIS !

Toen Zjan met Marie trouwde , kwam hij in Achel wonen, in het huis van Mie Guys. Dit oude gevelhuis, zoals vele andere in het dorp afgebrand in 1880 bij de grote dorpsbrand, was heropgebouwd en lag gunstig tegenover het gemeentehuis en het Vredegerecht.
Eerst was Zjan Thijs diamantslijper geweest in Pelt en daarna koetsier bij de familie Keelhoff te Neerpelt, maar eenmaal getrouwd hield hij een winkel in " koloniale waren ", een handel in eieren en lindebloem, met daarbij nog een dorpscafé dat later "In de 3 Molenstenen" werd gedoopt.
Hij zag het probleem van het malen in Achel, waar de boeren met kar of kruiwagen naar het verre en oude " Mulke" voeren of naar de watermolen in Lille. Wel kwam in 1920 een "vuurmolen" aan de Quatre-Bras (een molen aangedreven door een stoomketel), maar zodra ook Achel elektriciteit kreeg (1923), liet Zjan een elektrische molen bouwen (1924). Enkele jaren nadien werd deze gevolgd door een molen van Jan Willems.
Het ging de molenaars voor de wind, zoals het hoort ! Toch was het vooral de lindebloem ( in Achel vrij veel geoogst) die plots zeer sterk in prijs steeg(verteld wordt dat dit kruid werd gebruikt bij medicijnen tegen de Spaanse griep) en Zjan "veel zaad in het bakje bracht".

Lees meer...

Koba en Mie van Celikes

Toen de zon al enige dagen tussen de wolken door kwam kijken en de berken begonnen uit te lopen, of er toch apprensie voor maakten, toen gebeurde het.
In Achel werd een tweeling geboren. In een woonwagen! Men schreef toen 26 maart 1847.
De vader was Pier-Jan Beckers, geboren te Achel op 1 februari 1810 en de moeder heette Caecilia Borka. Een Zuiderse naam. Zigeunerbloed? Zij kwam van Neeroeteren, werd er geboren in 1810 en stierf te Achel in 1891.
Het waren twee meisjes, Anna Maria zag het levenslicht om 6 uur 's morgens, Jacoba zag datzelfde licht om 7 uur 's morgens. Jacoba was wat gehandicapt en zou haar heel leven hinken.
Beiden klein van gestalte; hun beroep was bedelen.

Lees meer...

Kerkklokken met hand en tand verdedigd

Woensdag in april 1944.
Even na den middag waren vader en ik op het omgeploegd stuk weide aan het spitten.
Opeens begon het te luiden. " Zou Jef de koster nu pas de Engel des Heeren luiden, of hebben wij een buitengewoon vroeg gegeten?" zo vroeg ik me af. Na enkele minuten zei vader : "Ik geloof dat er een kleine dood is!" Nog wat later meende hij: "Nu is het juist of een vrouw dood is, maar ze luiden toch zo raar..." Mijn gedacht was dat de luiders niet wisten hoe ze moesten luiden, want men luidt niet op dezelfde manier als er een kind dood is, een man of een vrouw.

Maar het luiden hield niet op. Toen kwam er bij mij een vermoeden op dat men de klokken kwam halen. Immers een paar dagen te voren had Frans Alders me gezegd dat ze de klokken zouden komen halen. "Dat kan niet," heb ik hem toen geantwoord, "want de laatste tijd heeft men toch niets meer gehoord over het halen van klokken."

Lees meer...

Oude devoties

kapel olv in de nood AchelAllen kennen we de bijzondere versieringen bij het uittrekken van de processies. Vroeger waren er twee : de Sint-Antoniusprocessie op 13 juni (later de zondag daarop) en de O.L.Vrouweprocessie op 15 augustus die vanaf de dorpskerk naar het O.L.Vrouwekapelletje doorheen de oude Kloosterstraat en de Kapelstraat trok naar de kapel van O.L.Vrouw in de Nood.
Deze kapel steunde steeds op eeen brede volksdevotie, bijzonder in de mei en oktobermaand. Generatieslang werd zebezocht en versierd : bijzonder op 1 mei wanneer een grote meiboom werd geplaatst (een jonge den waarvan de stam geschild was, de kruin versierd met blauw-witte wimpels, de voet omkranst met een rond zand-bloemtapijtje en met hoog ,kort tegen de kruin een lauwerkrans in wit-blauw)
De religieuse –folkloristische traditie van dergelijke meibomen , meestal op het dorpsplein geplaatst, is zeer oud. Hoe deze bij ons werd verbonden met de devotie van O.L.Vrouw In de Nood, is niet duidelijk achterhaalbaar.

Lees meer...

Oude tijden herleven

Evert Meijs1Sinds enige tijd is Achel een rijwiel uit de oude tijd rijker: een ‘hoge bi’. Een staaltje van nostalgie voert van tijd tot tijd door de straten van ons dorp. Tijd om daar wat dieper op in te gaan.

Het woord ‘bi’ is afgeleid van ‘bicycle’ en wordt uitgesproken als ‘bie’.
Deze antieke fiets kenmerkt zich door het zeer hoge voorwiel. Het wiel heeft een doorsnee van 127 cm. (50 inch). En de beide trappers zitten vast aan de vooras gemonteerd. Aan het stuur zit een stang die gebogen naar beneden loopt. Aan het einde van de stang is een klein wiel bevestigd van 40 cm. doorsnee.

Lees meer...

Het oude melkerijtje

Het oude melkerijtje

We hLaurette Nuyts 1934 achtergrond oude handmelkerij overzichtspagina 1ebben het hier over het gebouw in de Zandstraat (nu Pastoor Bungenerslaan nr 8)
en later bekend als de winkel « De Welvaart » en café « 't Scheutje ».
Tijdens het laatste kwartaal van de 19e eeuw, groeide in onze Noorder-Kempen zeer sterk een geest van onderlinge samenwerking ter behartiging van gemeenschappelijke belangen, dit onder begeleiding van religieuze en sociale organisaties : duidelijk herkenbaar als « Coöperatieven »
Zo ook op gebied van landbouw en veeteelt.
Peer blijkt zowat de regionale motor te zijn geweest .
In 1890 op 20 juli stichtten Helleputte, Schollaert, Mellaert er hun « Boerenbond ».
In 1891 –1892 zagen we de eerste coöperatieve veeverzekeringen opkomen in Sint-Huibrechts-Lille, Overpelt en Bocholt .
In 1893 kwamen er Raiffeisenkassen doorheen heel Limburg.
In 1893 de stichting van « Werkmanswoning Kanton Achel » met sociale kredietverlening voor eigen huisje met hof.
In 1889 verscheen er in Bree een eerste Limburgse zuivelfabriek.

Lees meer...

Een jaarabonnement kost € 12,50.  Abonnee worden ?