Heemkundekring

Achel

logoHeemkundekringAchelKleurwapenschild2 nieuw

Een jaarabonnement kost € 12,50.  Abonnee worden ?

Frederic van Waesberghe, Zouaaf uit Achel

DSCF0898 2Het statige herenhuis links, Schutterijstraat 3, wordt in 1913-1914 door het aannemersbedrijf Gebroeders Van Werde in opdracht van Frederik Alfons Van Waesberghe (1850-1922) gebouwd. Deze tekst is te vinden in het boek Ontmoetingen met Hamont-Achel, ons stadje vandaag door Marius Degeest, 2001. Alleszins de moeite waard om deze heer Van Waesberghe aan de vergetelheid te ontrukken.

Frederic Alphonse Van Waesberghe werd geboren op 7 april 1850 in de gemeente Bassevelde. De volgende dag werd hij getoond aan de burgemeester van Bassevelde door zijn vader Jean Louis Van Waesberghe, brigadier der douane, oud 41 jaar, geboren te Wachtebeke. De moeder van de boreling was Louise Verschelden, op dat moment 35 jaar oud, geboren te St.-Gillis-Waes. Getuige bij de aangifte was o.a. E. Van Waesberghe, schrijver, oud 47 jaar. Vader Jean Louis verklaarde niet te kunnen schrijven.

Lees meer...

Bedevaarten ook bij de Achelaren in t' bloed

Meermaals lezen wij in onze dorpse annalen over devotietochten van onze voorouders naar naburige en verre oorden.
Al trok ook Achel met Sint-Antonius ieder jaar zeer vele hoopgestemden, vooral uit Noord-Brabant en Nederlands Limburg.

Naar Lourdes : met een grote bedevaart per spoor van 27 april tot 4 mei 1896 trok een aantal
Achelse parochianen mee samen met anderen uit naburige dorpen. Zo weet Pastoor Vossen te vertellen.

Naar Tongeren : Zevenjaarlijkse feesten met speciale verering der relieken. Onder leiding van Meester Sak trokken 25 parochianen er naar toe van 29.08 tot 08.09.1897. Ze werden waarderend verwelkomd door deken Slegers, Tongenaar, maar eigenaar van Beverbeek.

Lees meer...

Bekende Achelaar : St-Antonius

stantonius1- WIE WAS SINT-ANTONIUS VAN PADUA ?
De Heilige Antonius van Padua werd geboren in Lissabon (Portugal) op 15 augustus in 1195 en kreeg de naam Fernando. Hij sloot zich in 1210 aan bij de Augustijnen in Lissabon om te studeren in de abdij van St.-Vincentius- de – Foya bij de Reguliere Kanunniken van Sint-Augustinus. In 1212 verhuisde hij naar Coimbria (stad) om niet langer door familieaangelegenheden gestoord te worden in zijn geestelijke ontwikkeling. In 1219 komt hij erg onder de indruk van de eerste martelaren van de Minderbroeders en sluit hij zich in 1220 bij de Franciskanen aan. Hij is erg geboeid door het arme onthechte leven van de Franciscanen en diep getroffen door de marteldood van vijf zendelingen besluit hij zelf Franciscaan te worden

Lees meer...

KSA: Een bloeiende studentenvereniging 1933-1953

vlad vroom en vlaams achelKATHOLIEKE STUDENTENACTIE (K.S.A.) "VROOM EN VLAAMS-ACHEL"

De jongens van toen, zijn mannen van heden of reeds overleden. Jongens, die elkaar zouden helpen fijne kerels te worden, en die het beste van hun hart en hun handen zouden geven aan hun Volk en aan de Kerk....
De vonk van het eerste uur werd niet uitgedoofd, doch is een schone vlam geworden waarvan de goede warmte nog te voelen is in zoveel Achelse verwezenlijkingen.
Even een terugblik, samengebracht uit het gedenkboek 1953 "20 JAAR VROOM EN VLAAMS" van Jos Van Werde.

Lees meer...

Achels dorpsleven..

Ast Kermis wierd!

Met de zomerzon kwam de kriebel in de lucht en in de harten van jong en oud: "Binnekort ist kermis"!.
Dagen op voorhand werd er gepoetst en geschrobd tot alle spinnen weg waren en de plavuizen roodglanzend.
De vensters werden gewassen en de muren "gewit".
Er werd bloem gehaald voor de mik en de vlaai; zelfs enkele "hamfels krinten". Want op tafel moest "krintemik" komen.
In sommige wijken werd een koe geslacht en uitverkocht. Want een slachter was er toen niet.
Het ooft voor de vlaai werd van de zolder gehaald: blikken dozen met reeksen gedroogde appelschijfkes en "bakkemuus", de gewaardeerde in de oven gebakken Trichterperen...

Lees meer...

Mie Siek

pruimtabak 2Een teken van tegenspraak? Wie begreep haar? Alleszins een kleurrijke figuur!

Zij heette Joanna Maria van den Rul en werd te Achel geboren op 29 april 1864. Zij overleed er op 28 december 1932. Zij werkte "part-time" bij de Graaf, maar versliep zich regelmatig. Haar aardappelen bedelde zij bij elkaar... Zij mocht haar intrek nemen in het bakhuis van Tinuske Winters. Een vertrek om te slapen, om te eten en om borrels te drinken.... De sigaretten die ze van de jong mannen kreeg, siekte (pruimde) ze op. De mensen vergaven haar veel. Ze was een sukkel!

Toen ze ziek viel, had ze niets: geen eten, geen warme stoof, niets. En het was winter!
De meid van de pastoor kwam er bij waken, maar zij moest zich gaan warmen bij de gebuur.
Op een morgen kwam meester Schuurmans, vanwege "den arme", om ze naar het Gesticht te brengen. Hij vond ze dood.
Onder het bed lagen een stapel jeneverflessen....
Drie dagen na haar dood stortte haar kot in elkaar.

Lees meer...

Thomas Watson

Thomas Watson foto grevenbroekmuseumEen begaafde beeldhouwer met een Engelse naam, die een echte Achelaar werd, een echte Achelse figuur!
Hij was ooit voorzitter van de Fanfare Kempenbloei en kassier van de Achelse Pensioenkas.
Geboren werd hij te Gent in 1865, uit een Engelse vader en een Vlaamse moeder. De Engelsman was als vakkundige vanuit het industriële Engeland naar onze textielnijverheid gehaald.
Ze hadden een kroostrijk gezin, maar stierven beiden erg jong, zodat Thomas als wees alleen in de wereld stond. Hij werd door Antwerpse paters opgenomen.
In de Scheldestad werd hij helper en leider van de "Patronage" de jeugdzorg van die dagen.
Uiteindelijk mocht hij de beeldhouwerij-stiel leren en werkte geruime tijd in het atelier Peeters. Hij stond midden de toen opkomende Neogotiek, waar hij gans zijn leven trouw aan bleef.

Lees meer...

Achelse kadasternamen

kadaster« Het Eind » is toen men nog van een dorp mocht spreken, altijd een van de grootste gehuchten van Achel geweest.
In 1856 was het wat het aantal woningen betreft, zelfs het grootste gehucht, zoals de telling van dat jaar bewijst. In 1836 waren er 17 huizen en 76 bewoners. Slechts zes waren er stemgerechtigd. Geheel Achel hadtoen 36 kiezers, allemaal mannen. Het betalen van bepaalde belastingen gaf stemrecht. In 1846 was het al wat meer : 18 huizen en 77 bewoners. Tien jaren later tellen we 28 huizen waarmee « Het Dorp »(26), « De Bergien »(23) en « De Ronriet »(18) vooraf ging.
Er waren toen in Achel 153 woningen.

Lees meer...

Achelaars incasseren rake klappen in Brussel

Zondag 7 september 1884.

In de jaren 1880-1884 woedde er in ons land een felle "schoolstrijd". De katholieken trokken sterk van leer tegen wat zij bestempelden als het antiklerikale beleid van de liberalen inzake het lager onderwijs: "ongelukswetten" zouden leiden tot "scholen zonder God". Op 7 september 1884 vulden de katholieken de Brusselse straten met een grootste en rumoerige betoging tegen de nieuwe organieke (compromis)wet op het lager onderwijs die volgens hen het bestaansrecht van de vrije, confessionele lagere scholen ondermijnde en de machtspositie van de Kerk in de samenleving aantastte. Zij kregen het hard te verduren van liberale tegenbetogers.

Lees meer...

De graaf

Graaf Cornet de Peissant burgemeester Achel 1901 1938 filteredMeestal noemden ze hem "het grafke", want hij was maar klein van gestalte, maar anderen spraken steeds van "Menhier de Graaf".

Want hij behoorde eigenlijk tot de hoge adel en was geboren te Brussel op 10 april 1872
als zoon van de dochter van de beroemde graaf de Theux, de eerste minister van het jonge België en bijzondere vriend van koning Leopold I.. Zijn naam was dan ook Georges Cornet de Peissant de Theux de Meylandt. Een hele mondvol! Hij was meer dan 25 jaren burgemeester van Achel, Provincieraadslid en Senator.

Een bijzondere figuur die zich graag "de grootste boer van Achel" noemde. Want hij beschikte over twee paarden en een muilezel. Een relict van het Engelse leger uit de oorlog van 1914-18. Op zijn wateringen had hij daarenboven bijna 200 man aan het werk.
Eigenlijk was hij uit de grote oorlog teruggekeerd als Officier-Oorlogsvrijwilliger.

Lees meer...

Van de man die in het graf viel...

Je hebt van die anekdotes die door hun originaliteit eigenlijk een beetje gaan horen bij de kleine geschiedenis van een dorp.
Deze gebeurde op 14 januari 1951 bij de begrafenis van voormalig burgemeester Jacobus Schuurmans (+ Achel 1881) , « Kupke Schuurmans ».
Een toenmalig cursief-schrijver , « Steenbok » beschreef het gebeuren als volgt in de krant :

« Een begrafenis is vanzelfsprekend geen gezellige bijeenkomst, zolang ze duurt. Wat daarna dan soms gebeurt, had de begrafenis als aanleiding, niet als reden.
De hoofdpersoon bij de begrafenis is de persoon die begraven wordt. Hij is de afwezige van wie enkel maar goed wordt gezegd. Want alhoewel het een schoon ding is op zichzelf, dat er van u enkel maar goed wordt gezegd, zou niemand in zijn plaats willen zijn en houdt ieder zich wat op de achtergrond.

Lees meer...

HET ARENLEZEN: een eeuwenoud recht !

La glaneuse F. 23 colorimetrieVelen onzer lezers zullen zich nog herinneren hoe er in de woonvertrekken van ouders en grootouders de alom verspreide religieuze prenten hingen.
De meest opvallende hiervan was deze van de driehoek van de H. Drievuldigheid waarin het oog van God met de zware tekst : "God ziet mij, hier vloekt men niet."
Met vloeken werd hier bedoeld de dagelijks te horen krachttermen.

Deugdzaam waren de bij elkaarhorende kleurprenten van "Het Angelus" naar het schilderij van J.-Fr. Millet ( 1814-1875) met boer en boerin biddend op het aardappelveld, en "De Arenleesters" eveneens van dezelfde Franse schilder, voorstellend jongeren die de verloren graanhalmen op het gemaaid veld moeizaam zuinig verzamelden.

Over "Het Angelus" zullen wij het in een volgend artikel hebben , want het blijft nog dagelijks hoorbaar in tal van parochies.

Lees meer...

Zo goed als machteloos tegen brand.....

ZO GOED ALS MACHTELOOS TEGEN BRAND.....

Vanaf ca. 1650 verschijnen in onze regio, de eerste half of geheel stenen burgerwoningen.
Wel bestonden er reeds kerken, kapellen, vestigingswerken, slot of kasteel en kloosters uit keien of baksteen gebouwd.
Uiteraard was de duurzaamheid zwak, en brand- en stormgevaar erg hoog, voor woningen en stallen uit hout en leemconstructies. Reden waarom regelmatig vernieuwde strengere maatregelen werden getroffen door de bezorgde burgervaders, o.a. wat betreft de « taptoe » (het vuurdoven van open haarden ) , kaarsen, lantaarngebruik op stal, nachtwacht, beperkte openbare straatlantaarns, gebruik van de brandklok (speciaal luidthema op de tiendeklok), gebruik van bakovens (vaak gemeenschappelijk) enz.
Was het voorkomen een eerste zorg, de bestrijding van branden was een vaak onmogelijke gemeenschappelijke poging tot redding van mens, dier, oogst en bezit. Meestal ging het gepaard met rituelen, zoals zegening met wijwater, aanroepingen, beloften, (litanie)gebeden en dergelijke, in Achel nog in gebruik in de jaren '30 . De machteloosheid tegen bliksem en brand was schrijnend.

Lees meer...

Drieka Brieëm

Voor dat vrouwmens moest men een standbeeld oprichten. In mijn jongenshart staat er trouwens al een!

Als ze door ons straatje gejaagd voortschobde, steeds druk in de weer, zaagt ge ze bijna niet. Zo klein was ze. Steeds met een glimlachje rond de mond, druk en haastig en bezig...

Zij had een huishouden van vijf of zes kinderen, in alle maten en kleuren, en een rustige, maar zieke man. Hij was astmalijder. Zo dikwijls zagen we hem aan tafel zitten, gebukt over een dampend kommetje. Om de beklemdheid weg te nemen. Hij was voerman bij de graaf. Hij deed wat hij kon, maar weelde was er niet in huis.
Drieka droeg daarom het huishouden.
Alle moeders krijgen wel eens kwade dagen, maar bij Drieka waren de klappen toch wel bijzonder hard. Alle dagen waren kwaad.

Lees meer...

De geboorte van 't Molenhuis

Zjang Thijs en Marie filteredEEN AANKONDIGING IN DECEMBER 1978.. : GEBOORTE VAN ' t MOLENHUIS !

Toen Zjan met Marie trouwde , kwam hij in Achel wonen, in het huis van Mie Guys. Dit oude gevelhuis, zoals vele andere in het dorp afgebrand in 1880 bij de grote dorpsbrand, was heropgebouwd en lag gunstig tegenover het gemeentehuis en het Vredegerecht.
Eerst was Zjan Thijs diamantslijper geweest in Pelt en daarna koetsier bij de familie Keelhoff te Neerpelt, maar eenmaal getrouwd hield hij een winkel in " koloniale waren ", een handel in eieren en lindebloem, met daarbij nog een dorpscafé dat later "In de 3 Molenstenen" werd gedoopt.
Hij zag het probleem van het malen in Achel, waar de boeren met kar of kruiwagen naar het verre en oude " Mulke" voeren of naar de watermolen in Lille. Wel kwam in 1920 een "vuurmolen" aan de Quatre-Bras (een molen aangedreven door een stoomketel), maar zodra ook Achel elektriciteit kreeg (1923), liet Zjan een elektrische molen bouwen (1924). Enkele jaren nadien werd deze gevolgd door een molen van Jan Willems.
Het ging de molenaars voor de wind, zoals het hoort ! Toch was het vooral de lindebloem ( in Achel vrij veel geoogst) die plots zeer sterk in prijs steeg(verteld wordt dat dit kruid werd gebruikt bij medicijnen tegen de Spaanse griep) en Zjan "veel zaad in het bakje bracht".

Lees meer...

Telefoon "Hallo nummer 24" , een anekdote...

potstelephoneWe gaan even terug in vooroorlogse tijden : 1905
Achel was nog kantonhoofdplaats van de 6 omliggende gemeenten met een vredegerecht, ontvangerij van belastingen, politiedienst met cachot, belangrijk grenskantoor... de modernisering stond niet stil.
De jonge Graaf Georges Cornet de Peissant had sinds 08.10.1901 het burgemeesterschap overgenomen van de zieke Heer Willem Simons en was sinds 28 mei 1905 ook provincieraadslid.

Lees meer...

Interview met Betje Kwanten in ....1955.

BGouden bruiloft Mathijs Noten en Betje Kwanten004 filteredetje Kwanten (1872-1966) was de echtgenote van Mathijs Noten (1870-1952).Zij vertelde in 1955- ze was toen 83 jaar -over haar jeugdjaren:1880-1890.In 1947 vierde dit echtpaar zijn gouden bruiloft.

Het doopsel

Wanneer een kindje gedoopt werd gingen er vier vrouwen uit de buurt, alsook peter en meter mee naar de kerk.De vier vrouwen bestelden een tas koffie met een stelletje (gebakje),maar peter en meter betaalde dit.
De familie ging enkele dagen daarna een bezoek brengen aan de moeder en het kindje.Ze namen dan iets mee, vooral etenswaren,koffie...De mensen noemden dit "Met den kromme arm gaan" : een wissen korf, in de gebogen arm , gevuld met allerlei versnaperingen. De volwassenen werden getracteerd op een borrel terwijl de kinderen een snede peperkoek kregen.

Lees meer...

Persketrien

Vertaald zou deze titel luiden: PAARDEKATRIEN.
En zo denk je dat het gaat over de patrones van de jockeys. Maar dat is echt niet zo.
Het gaat om een gewone Achelse huisvrouw, Katharina Merkelbach, echtgenote Groenen. Ze runde een tijdje herberg en winkel.

Het echtpaar had een zoon die de wereld inging als "de rooie bakker". Deze was de vader van "Ber van de rooie bakker", de dorpsdichter die meerdere oorlogsliederen op zijn naam schreef. Onder andere:
"Wat is er weer in Nederland
"Op die Achelse grenzen gebeurd.
"Een jongeling van achttien jaren
"Werd daar het leven verbeurd..."

Lees meer...

Overstroming in Achel

Lille Dijkbreuk in kanaal 19Regelmatig hebben bewoners in bepaalde gebieden in België te maken met overstromingen , met de nare gevolgen vandien. Dat kan ons niet overkomen, prijzen wij ons gelukkig. En toch, eens gebeurde het...
In de nacht van 11 op 12 oktober 1933 om 1 u. brak de kanaalsdijk door te Sint-Huibrechts-lille. Men was bezig het kanaal te verbreden van 20 meter tot 32 meter. Een nieuwe dijk was gelegd en de oude dijk werd weggevreten met grote baggermachines. Die nacht spoelde een gedeelte van de oude dijk weg en door het geweld van het stromend water en de stormwind werd er een bres van 25 m. geslagen in de nog niet afgewerkte nieuwe dijk, aan de kant van Sint-Huibrechts-Lille. Het kolkende water overstroomde eerst de landerijen en huizen in de buurt. Vlak bij de breuk vloeit de Warmbeek onder het kanaal. Het was door de duiker onder het kanaal dat het water zich een nieuwe weg zocht stroomafwaarts. Een ontzaglijke massa water overspoelde de watermolen van Lille, de spoorweg (IJzeren Rijn) , de Hamonterweg. Zo bereikte het water de lager gelegen beekvallei in Achel met o.a. de Lange Els.

Lees meer...

Oude tijden herleven

Evert Meijs1Sinds enige tijd is Achel een rijwiel uit de oude tijd rijker: een ‘hoge bi’. Een staaltje van nostalgie voert van tijd tot tijd door de straten van ons dorp. Tijd om daar wat dieper op in te gaan.

Het woord ‘bi’ is afgeleid van ‘bicycle’ en wordt uitgesproken als ‘bie’.
Deze antieke fiets kenmerkt zich door het zeer hoge voorwiel. Het wiel heeft een doorsnee van 127 cm. (50 inch). En de beide trappers zitten vast aan de vooras gemonteerd. Aan het stuur zit een stang die gebogen naar beneden loopt. Aan het einde van de stang is een klein wiel bevestigd van 40 cm. doorsnee.

Lees meer...

De ommegang van de kleppers

Klepper"De kleppers" : zo noemde men tot voor kort de misdienaars die op de 3 dagen voor Pasen hun ronde deden in de parochie.Ze waren tien,elf,twaalf jaar, hadden het ganse jaar de vroegmis gediend, de zondagsdiensten, dopen ,huwelijken en begravingen meegemaakt, ook de kerkgangen...en de maandelijkse communie gebracht bij de zieken ...de heilige olie helpen brengen als er iemand bediend moest worden...Ze waren echte hulpjes voor pastoor en koster.Het was alles inzet en pro deo.

Eenmaal in het jaar, namelijk op het einde van de vastentijd wanneer de klokken zwegen op Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag kwamen ze in de belangstelling in en buiten de kerk met hun houten ratels met enkele rituele klepmelodieën.

Lees meer...

De oude burcht van Grevenbroek - Zondagsvriend

zondagsvrien achel klein

Tijdens het interbellum verscheen in het weekblad de "Zondagsvriend" onder de rubriek "Geen Rijker Kroon Dan Eigen Schoon" een artikel over de oude burcht van Grevenbroek

 

Lees meer...

De brand bij A. Claassen

brandclaassenDoor de brand van donderdag 3 oktober 1997, veroorzaakt door een defecte geiser, ging 80% van het archief, historische aantekeningen en waardevolle boeken door het vuur definitief verloren.
Het weinige waardevols dat nog overbleef werd na geduldig drogen en sorteren op de atelierbovenverdieping van PROTEC , overgebracht naar het klooster van de zusters in de Pastoor Bungenerslaan.
Een gedeelte van de toonbare boeken werd verhuisd naar het lokaal van de Heemkundekring in de Joy. De geredde delen van dossiers door Adriaan Claassen zorgvuldig uitgezocht, werden naar het heropgeknapte huis in de Bergeind gebracht.
De woning werd voor ruim twee miljoen gerenoveerd en was weer woonklaar.

Lees meer...

Achel van 1939 tot 1944

V1 Justin Ceelen mei 1945 terug uit BuchenwaldSeptember 1939 bracht de tweede mobilisatie.Bijna in ieder huis was zoon of vader weg naar het leger, ergens aan het Albertkanaal. Studenten vervingen afwezige werkers op het veld. De eerste oorlogsberichten en de eerste oorlogsfoto's kwamen in de kranten. Een strenge winter volgde. Overal onrust.

10 mei 1940. 's Morgens verschenen onverwacht honderden Duitse vliegtuigen. De bruggen over het kanaal donderden de lucht in. Het was oorlog. Een groep jongens en jonge mannen moest "binnen". Naar Ertvelde en verder nog ging de tocht. Gelukkig keerden zij na enkele weken allen terug.
De krijgsgevangen jongens bleven langer achter. Voor een aantal werd het opnieuw winter.

Lees meer...

Een beetje geschiedenis over de post in Achel

Het eerste Achelse postkantoor werd op 23 mei 1876 geopend als "onder ontvangerij" ("sous-perception"). Dat gebeurde in uitvoering van het Koninklijk Besluit van 29-02-1876 .
Vroeger, toen er in Achel geen postkantoor bestond, moesten de brieven er afgehaald (of besteld) worden door de postbode(n) van een gemeente waar wèl een postkantoor bestond. Veel gegevens daarover zijn er niet gemakkelijk te vinden. Wel is bekend dat in 1840 de gemeente Achel (die toen 681 inwoners telde) bediend werd door PEER2.
Vanaf 1846 zorgde het postkantoor van OVERPELT voor het briefverkeer te Achel. Een interessant document uit die periode is deze omslag (enveloppe) die in Overpelt gestempeld werd op 22 mei 1859. Dat de brief wel degelijk in Achel vertrokken was, valt af te leiden uit de aanwezigheid van een klein rond "postbusstempeltje" met de letteraanduiding AA er binnen in. De betekenis van dergelijke ronde stempeltjes werd na de tweede oorlog (her-) ontdekt door marcofilisten" (stempeldeskundigen) zoals A. Hornick, die daar lange studies hebben aan gewijd.
Laatstgenoemde schreef onder meer: "Al de brieven die zo'n rond letterstempeltje dragen, zijn afkomstig uit een landelijke brievenbus, en dus in een gemeente waar GEEN postkantoor voorhanden was."

Lees meer...

Danssalon « De Meyleman »

demeylemansGodweet hoeveel Kapetulisten hun echtgeno(o)t(e) hebben leren kennen in de aparte sfeer van het danspaleis dat iedere Achelse kermis pas volledig maakte . Een kermis zonder « De Meyleman » was geen echte kermis.
We weten niet of er een hierarchie bestond in het kermismilieu maar in onze jeugdjaren keken wij een beetje op naar de mensen van « De Meyleman ». Die naam klonk als een klok en het wagenpark en de schitterende attributen straalden een ongewone soort rijkdom uit. Of was het misschien het woordje « paleis » dat onze bijzondere belangstelling opriep. Naar de opbouw van de kermis gingen wij graag kijken maar naar de Kasteeldreef op het pleintje van Frans Bergs gingen wij zeker om de oprichting van het paleis niet te missen.
Naar de danstent tijdens de kermis gingen wij ook. Als tienjarige voelden wij ook al de bijzondere aantrekkingskracht van die omgeving met zijn spiegels en vele lichtjes in die donkere Kasteeldreef.
Een bezoek aan de binnenkant kon slechts bij de opbouw en dan nog als wij in het gezelschap waren van iemand die in het dorp woonde en iets meer durfde.
Neen,'s avonds mochten wij er niet in , alhoewel we in groep het toch ook durfden in de ' rontelum ' van de Meyleman te wandelen want wij wisten dat er wel ooit het een en ander te zien was...

Lees meer...

Het oude melkerijtje

Het oude melkerijtje

We hLaurette Nuyts 1934 achtergrond oude handmelkerij overzichtspagina 1ebben het hier over het gebouw in de Zandstraat (nu Pastoor Bungenerslaan nr 8)
en later bekend als de winkel « De Welvaart » en café « 't Scheutje ».
Tijdens het laatste kwartaal van de 19e eeuw, groeide in onze Noorder-Kempen zeer sterk een geest van onderlinge samenwerking ter behartiging van gemeenschappelijke belangen, dit onder begeleiding van religieuze en sociale organisaties : duidelijk herkenbaar als « Coöperatieven »
Zo ook op gebied van landbouw en veeteelt.
Peer blijkt zowat de regionale motor te zijn geweest .
In 1890 op 20 juli stichtten Helleputte, Schollaert, Mellaert er hun « Boerenbond ».
In 1891 –1892 zagen we de eerste coöperatieve veeverzekeringen opkomen in Sint-Huibrechts-Lille, Overpelt en Bocholt .
In 1893 kwamen er Raiffeisenkassen doorheen heel Limburg.
In 1893 de stichting van « Werkmanswoning Kanton Achel » met sociale kredietverlening voor eigen huisje met hof.
In 1889 verscheen er in Bree een eerste Limburgse zuivelfabriek.

Lees meer...

Oude devoties

kapel olv in de nood AchelAllen kennen we de bijzondere versieringen bij het uittrekken van de processies. Vroeger waren er twee : de Sint-Antoniusprocessie op 13 juni (later de zondag daarop) en de O.L.Vrouweprocessie op 15 augustus die vanaf de dorpskerk naar het O.L.Vrouwekapelletje doorheen de oude Kloosterstraat en de Kapelstraat trok naar de kapel van O.L.Vrouw in de Nood.
Deze kapel steunde steeds op eeen brede volksdevotie, bijzonder in de mei en oktobermaand. Generatieslang werd zebezocht en versierd : bijzonder op 1 mei wanneer een grote meiboom werd geplaatst (een jonge den waarvan de stam geschild was, de kruin versierd met blauw-witte wimpels, de voet omkranst met een rond zand-bloemtapijtje en met hoog ,kort tegen de kruin een lauwerkrans in wit-blauw)
De religieuse –folkloristische traditie van dergelijke meibomen , meestal op het dorpsplein geplaatst, is zeer oud. Hoe deze bij ons werd verbonden met de devotie van O.L.Vrouw In de Nood, is niet duidelijk achterhaalbaar.

Lees meer...

Leeke van de kelder

spinhuisOp het kasteel van graaf Cornet de Peisant werkten vele Achelaren. Er was de koetsier, de jachtwachter, een paar voerlui, de timmerman, de tuinier, meerdere tientallen die werkzaam waren op de wateringen .... Leeke was er ook bij.
Er waren ook dienstmeisjes: de keukenmeid, de kindermeid, de bovenmeid, de koemeiden ... enzovoort.

Een hiervan heette Ongers. Een ongewone naam!
Het was een weeskind, dat door graaf Cornet uit een weeshuis naar Achel gebracht was.
Leeke trouwde met Ongers. Zij kregen als woning een paar vertrekken boven de oude 17de eeuwse gewelfde kelder van het spinhuis van Catharinadal.
Leeke, die officieel Leo Goossens heette, werd nu "Leeke van de Kelder."
Hij kreeg drie zonen: Linske, Toon en Mathijs. Enige exemplaren in hun categorie!

Lees meer...

Oude waterputten te Achel

1999 Achel Kelder van kiosk terug geopend 2Tussen de woonresten uit oude tijden bekleden de waterputten een bijzondere plaats.
De eerste nederzettingen ontstonden bij een zoetwatermeer of een rivier. De mens had water nodig.
Vanaf het ogenblik echter dat men de vondst deed, water uit de bodem van een put te doen opborrelen nadat het gefilterd was geworden door de omringende aardlagen, vanaf dat ogenblik werd de waterput het hart van iedere nederzetting.
Bij deze kostbare plek ontmoetten de mensen elkaar, werden de nieuwsjes voortverteld en werden later de publicaties opgehangen. Op vele plaatsen werd zelfs ooit een putbestuur geschapen dat voor het onderhoud en de reinheid ervan moest zorgen.

Lees meer...

Het Richard Allenplein

Heel lang geleden, in de dertiger jaren, was de Kolleberg van de Graaf Cornet de Peissant.Net voor de oorlog van 1940 heeft hij dit gebied verkocht aan de heer Richard Allen uit Diest.
In 1965 verkavelde de heer Allen de Kolleberg tot meer dan 200 bouwkavels. Rondom het kerkhof op den 'Doalakker' ontstond alzo een 'nederzetting' en werd het domein dat jarenlang voor de Achelse jeugd verboden terrein was door de omheining en de kwade honden van de eigenaar , open gebied. Er werden wegen aangelegd en één hectare bos en groen werden openbaar domein voor eventuele nutsvoorzieningen . Maar er was ook een initiatief om een apart pleintje aan te leggen ter herinnering aan de heer Allen : het « Richard Allenplein ». Een 500 meter na de vroegere ingang aan het Catharinadal links van de aangelegde weg , was het pleintje door het gemeentebestuur voorzien « uit erkentelijkheid ».
Er werd een voetstuk in kunstarduin geplaatst en de bedoeling was om hierop een naambordje te plaatsen . Dit alles werd op de gemeenteraadszitting van 12 mei 1969 beslist.
Bij de inhuldiging werd de volgende spreekbeurt gehouden door een schepen.

Lees meer...